Patanjala

Lokalitas

Otto jeung Paguyuban Pasundan dina Ngahontal Kamerdekaan

Ku: Hayati Mayang Arum

Dina jaman Kolonial, organisasi-organisasi anu tumuwuh téh teu ngan saukur di kancah Nasional wungkul, tapi di tiap-tiap daérah ogé miboga organisasi-organissi anu teu éléh peran jeung fungsina. Boh dina nanjeurkeun persatuan pikeun nyokong pergerakan nasional boh pikeun kabagjaan jeung kabébasan lokal. Kitu deui Tatar Sunda mangsa harita, loba pergerakan-pergerakan organisasi jeung ngadegkeun sakola-sakola dina raraga ngawadahan pergerakan jeung perlawanan rahayat.

Organisasi anu kungsi aya di masarakat Sunda diantarana Paguyuban Pasundan, anu satuluyna disebut PP nu mangrupa bentuk perlawanan masarakat Sunda ka pamarétah Kolonial. Tapi teu ngagunakeun fisik, oriéntasina leuwih kana budaya, gerakan-gerakanna nya éta ménta sangkan pamaréntah kolonial ngabentuk Provincie West java.

Sacara teu langsung, PP ngadeg téh meunang pangaruh gedé ti Budi Utomo anu dianggap tatapakan awal pikeun ngahontal kamerdékaan. Sabada diayakeun sababaraha kali rapat, ku alpukahna murid-murid STOVIA sarta tokoh-tokoh Sunda PP di resmikeun 20 Juli 1913. Kalayan Struktur Organisasina nya éta:

Pupuhu: Daeng Kandoeroean Ardiwinata (Hoofdredacteur bij de Commisie van de Volkslectuur)

Wakil: Dajat Hidayat (Murid STOVIA)
Girang Serat I: R. Iskandar Brata (Pagawé Firma tiedeman en van Kerchem)
Girang Serat II: R. Emoeng Poerawinata, (Schrijver bij de Commisie voor de Volkslectuur)
Juru Simpen: R. Koesoema Soedjana (Murid STOVIA)
Para komisaris: R. Djoendjoenan (Murid STOVIA), M. Iskandar (Murid STOVIA), M. Ardiwangsa (Hoofdschatter Gouverments Pandhuis Pasar Senen), M. Sastraprawira) Onderwijzer Inladsche School II Gang Kelinci)

Anapon tujuan diadegkeun PP nyaéta:

  1. Ngamulyakeun Basa Sunda,
  2. Ngamajukeun élmu pangaweruh jeung basa Walanda,
  3. Milu aktif dina ngamajukeun urang Sunda,
  4. Teu milu dina pamarétahan Nagara.

Dina tanggal 13 Juni 1918 kaluar SK anyar, ngeunaan PP téh kagiatanna nambahan dina widang politik, ékonomi, jeung sosial. Ieu SK téh dumasar kana usulan lantaran aya karep PP terjun kana widang politik. Ieu organisasi téh méré batuan hukum ogé ka masarakat nu nyinghareupan masalah hukum. Organisasi pikeun wanoja ogé diadegkeun dina tanggal 30 April 1930, anu disebut PASI (Pasunda Istri), tur ngawengku widang ékonomi, sosial, pendidikan jeung kaséhatan, tur ngayakeun rupa-rupa kursus.

Tujuan PP ogé kacatet dina Warta Harian Umum Sepakat, édisi kemis 10 April 1941, anu nyebutkeun yén:

Maksud jeung tujuan PP dina pasal 2 ADRT (Anggaran Dasar Rumah Tanggana), kalayan teges nyebutkeun yén PP baris ngajungjung darajat bangsa Indonésia, Sunda hususna. Ku cara ngaronjatkeun pangajaran, kahirupan, jeung adat kalakuanna sangkan tambah kuat jeung bagja hirupna. Dijelaskeun ogé yén PP téh Federalistis nyaéta kaasup kana kacida hormat jeung ngahargaanna kana kabudayaan ti daérah.

PP mimiti ilubiung dina kagiatan politik téh taun 1919 supaya aya wakilna Volksraad. Ari kaputusan ti pamaréntah turunna tanggal 13 Juni 1919. Ti bulan Désémber 1927 ieu organisasi téh jadi anggota PPPKI (Permoefakatan Perhimpoenan-perhimpoenan Politik Kebangsaan Indonésia). Jadi tangtu waé ambahan gawéna leuwih lega nepi ka tingkat Nasional.

Komo sabada Oto Iskandar di Nata jadi ketua Pengurus Besar PP, tur wawakil volksraad ti taun 1931-1942, ambahan gawé PP beuki lega. Diantarana, ngadegkeun badan “Balé Pamulangan Pasundan” (BPP) anu bergerak dina widang pangajaran, tur hampir di tiap tempat ngadeg cabang Pasundan, sakola-sakola nyebar sa tanah Pasundan teu kurang ti 50 sakola tur bisa ngadidik teu kurang ti 50 rébu urang.

Pikeun bagian ékonomi, ngahaja diayakeun “Balé Ékonomi Pasundan” (BEP) gawéna pikeun ngaronjatkeun kahirupan rahayat. Kagiatanna ngadegkeun koprasi-koprasi, leuit-leuit paré, Bank Pasundan, anu kabéh kagiatanna diurus ku PP. Sajaba ti éta PP ogé boga badan pikeun masarakat nya éta “Raksa Perlaya Pasundan” badan anu tupoksina pikeun ngarumat pakir miskin jeung sajabana.

Hiji deui nya éta PASI, badan anu anggotana wanoja Pasundan bergerak dina widang sosial. Loba ngadegkeun vackscool anu kabéh maké ngaran PasVakscool. Fungsina pikeun ngarumat yatim, jeung lansia.

Préstasi Oto dina PP jadi bukti yén gedéna PP diwangun sacara sistematis. Oto geus hasil mawa PP kana puncak kajayaan. Alm. Édy S. Ékadjati ogé nyebutkeun yén lahirna PP téh salaku nanjeurna deui urang Sunda, ku kituna dina leungeun Oto pisan nanjeurna éta masa kaemasan.

Salasahiji pameungkeut kasatiaan anggota PP kana organisasina nyaéta ayana perhatian pinuh ti pangurus kana sagala kaperluan anggota. Dina tiap-tiap kongrés, sok méré iber jauh tianggalna. Susunan panitia jeung rencana jadwal kagiatan kongrés ieu biasana dibéwarakeun dina Sipatahoenan tur dimuat sababaraha kali.

 

Dimuat di Ligar, H.U Kabar Priangan 9 Juli 2014

 

Iklan

Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s

%d blogger menyukai ini: